Europese voorstellen voor sterkere markt voor duurzame chemische producten

Hoe kan Europa de vraag naar biobased, circulaire en andere duurzame chemische producten vergroten? Werkgroep 4 van de Critical Chemicals Alliance heeft hiervoor een pakket beleidsopties uitgewerkt. De aanbevelingen zijn op 8 oktober aangenomen tijdens de Algemene Vergadering van de Alliance. De Europese Commissie nodigt betrokken partijen uit om mee te denken over de verdere uitwerking.

Wat is de Critical Chemicals Alliance?
De Critical Chemicals Alliance (CCA) is een initiatief van de Europese Commissie dat bedrijven, brancheorganisaties, overheden, kennisinstellingen en andere belanghebbenden samenbrengt om de concurrentiekracht, weerbaarheid en duurzaamheid van de Europese chemische industrie te versterken.

Binnen de Alliance werken vier werkgroepen aan het behoud van kritieke chemische productie, handelsvraagstukken, investeringen en de ontwikkeling van nieuwe afzetmarkten.

Werkgroep 4: vraag naar duurzame producten stimuleren
Werkgroep 4, Lead Markets, richt zich op het stimuleren van de marktvraag naar duurzame chemische producten. Het doel is bedrijven meer zekerheid te bieden over toekomstige afzet, zodat investeringen in verduurzaming en opschaling aantrekkelijker worden.

De werkgroep heeft verschillende beleidsmaatregelen onderzocht en beoordeeld. Daarbij is onder meer gekeken naar toepassingen in de verpakkingsindustrie, textielsector, bouw, automotive en persoonlijke verzorging.

Het resultaat is een rapport met aanbevelingen voor een samenhangend pakket beleidsmaatregelen. De belangrijkste conclusie: één maatregel is niet voldoende. Er is een combinatie nodig van instrumenten die op korte termijn investeringen stimuleren en op langere termijn een structurele markt voor duurzame producten creëren.

Belangrijkste aanbevelingen
Een van de meest kansrijke opties is het introduceren van minimumpercentages duurzame koolstof in producten. Daarmee zou de EU de toepassing van onder meer biobased en gerecyclede grondstoffen kunnen stimuleren. Vooral voor verpakkingen en textiel ziet de werkgroep hiervoor mogelijkheden.

Daarnaast zijn verschillende andere instrumenten onderzocht:

Duurzame overheidsinkoop: overheden kunnen de vraag naar duurzame materialen vergroten door hieraan eisen te stellen bij aanbestedingen.
Normen voor de CO₂-voetafdruk van producten: geleidelijk strengere eisen kunnen de markt voor producten met een lagere klimaatimpact stimuleren.
Financiële prikkels: bijvoorbeeld via tijdelijke btw-verlagingen, aangepaste producentenverantwoordelijkheid of financiële instrumenten die het prijsverschil tussen fossiele en duurzame alternatieven helpen overbruggen.

De werkgroep benadrukt bovendien het belang van eenduidige Europese regels voor het aantonen van duurzame grondstoffen en de berekening van de klimaatimpact van producten.

Verdere uitwerking noodzakelijk
De Europese Commissie erkent dat nader onderzoek nodig is naar de meerkosten van duurzame productie en materialen, de verdeling daarvan over de waardeketen en de mogelijke extra kosten van productie binnen Europa. De aanbevelingen vormen daarmee een belangrijke stap, maar zijn nog geen uitgewerkt of vastgesteld Europees beleid.

Denk mee over het vervolg
De Europese Commissie heeft betrokken partijen uitgenodigd om aan te geven welke onderwerpen verdere uitwerking verdienen en hoe dit het beste kan worden aangepakt.

BioBased Circular roept bedrijven, kennisinstellingen en andere betrokkenen in de biobased en circulaire economie op om hun inzichten en aandachtspunten te delen.

Welke beleidsmaatregelen kunnen volgens u daadwerkelijk bijdragen aan meer marktvraag voor duurzame materialen? Wat is nodig om opschaling en investeringen in Europese productie mogelijk te maken? En welke risico’s of knelpunten verdienen extra aandacht?

Reacties en suggesties kunnen worden gedeeld met de Europese Commissie via het secretariaat van de Critical Chemicals Alliance: GROW-CCA@ec.europa.eu.

Meer informatie